Uittreksel uit boek:

Sterke verhalen Sterke leiders, 5 krachtlijnen om als leider het verschil te maken met een verhaal juni 2015, Raf Stevens

Raf Stevens geeft keynote speeches en seminars over de kracht van storytelling en is business coach voor leiders en hun organisaties. Eerder bracht hij als auteur het boek No Story No Fans uit.

“What the f*! – Moet ik verhalen vertellen om een echte leider te zijn?”

Harvard Business Review noemde het een strategisch instrument met onweerstaanbare kracht. Entrepreneur Magazine omschreef het als ‘de beste businessles van 2014’.

Over welke baanbrekende technologie zou het gaan? Het verrassende antwoord is dat beide gezaghebbende tijdschriften niet naar een technologie verwijzen. Ze verwijzen naar iets dat mensen al sinds het begin der tijden doen: verhalen vertellen.

Storytelling is volgens Harvard Business Review en Entrepreneur dé manier om emotionele verbondenheid te creëren. Met andere woorden: de meest aangewezen weg om je mensen naar de prestaties te leiden die jij met je team wil neerzetten.

Storytelling inspireert en motiveert meer dan targets

Storytelling is het doelbewust delen van geschikte verhalen verbonden met een bedrijfsboodschap met de bedoeling te beïnvloeden en te inspireren. De stelling die ik in dit boek naar voren breng, is dat storytelling het best geschikt is om te inspireren en daardoor je publiek in actie te krijgen. Storytelling maakt zakelijke boodschappen meer memorabel en boeiend en kan je capaciteit vergroten om te beïnvloeden en mensen te inspireren, te motiveren en veranderingstrajecten te laten omarmen. Ongeacht of het er nu om gaat de buy-in te krijgen voor de nieuwe bedrijfsstrategie, de hernieuwde corporate values, de aankomende verandering of de lancering van het nieuwe product. De eenvoudigste en meest krachtige manier om dat te doen is door het delen van een authentiek verhaal dat betekenis geeft en verbinding creëert.

Nieuwe wereld, nieuwe verhalen, nieuwe leiders

Goede verhalen in het bedrijfsleven werken verfrissend. Ze zijn universeel aantrekkelijk. Bedrijven, organisaties en hun leiders die dat goed doen, halen positieve bedrijfsresultaten. En dat in een tijdperk waarin alles steeds sneller gaat en continu aan verandering onderhevig is. Daarbij staan vijf verschuivingen centraal:

  1. De snel evoluerende technologie
    2. De demografische ontwikkelingen
    3. De klassieke communicatiecultuur die het onderspit delft
    4. De veranderende personeelsverhoudingen
    5. Grote veranderingen in de financiële wereld

Technologie zet elke business vandaag onder druk

Al de info van de hele wereld is online beschikbaar. Mobiele toestellen maken dat iedereen op eender welk ogenblik informatie kan oproepen en doorgeven. Je bent telkens maar een klik verwijderd van de vraag die in je hoofd opduikt. Cloud computing maakt dat je permanent een supercomputer in je binnenzak draagt. Maar het betekent ook dit: we hebben zowel last van informatie-overload als van het Information Fatigue Syndrome (ifs), omdat ons brein niet kan volgen.

Hetzelfde geldt voor jou als leider en manager. Je moet met meer informatie concurreren dan ooit tevoren beschikbaar was. Daarom is het nooit moeilijker geweest dan nu om impact te hebben op je medewerkers. Vandaar dat je in dit technologische tijdperk de klemtoon in je communicatie best niet legt op informeren. Het gaat over inspireren. Als je de nadruk blijft leggen op informeren, ga je een concurrentiestrijd aan met Google, een strijd die je nooit ofte nimmer kan winnen.

De demografische shift vraagt veel van ons

Generatie Y is een generatie die veel vraagt van de bedrijven en hun leiders vandaag. Waarom zou ik de taak zo moeten uitvoeren? Waarom heb ik dit nodig? Waarom moet ik mij dat aantrekken?

Menig manager kan vandaag nog wel op tegen die jongeren, maar dat kan snel verkeren. Tegen 2020 vormen de millennials of Generatie Y – twee namen voor de jongeren geboren tussen 1980 en de vroege jaren 2000 – de grote meerderheid van de groep werkenden. Zij zoeken niet alleen een loon en een goede job, zij willen een maatschappelijke bijdrage leveren. Zij willen werken in een bedrijf dat ethische waarden hoog in het vaandel voert. Ze zullen alleen een job aanvaarden in een bedrijf dat past bij hun persoonlijke waarden. Didier Bonnet van Capgemini wees er in een recent artikel in Harvard Business Review op dat de gemiddelde leeftijd van de ceo’s van de s&p 500-bedrijven 63 jaar bedraagt. Ook in veel Belgische bedrijven buiten de start-up-scene zijn de zaakvoerders mensen die niet zijn opgegroeid met de onlinetechnologie, maar die er naderhand mee hebben kennisgemaakt. Wegens hun gebrek aan digitale kennis zouden ze, volgens sommigen, sneller een stap opzij moeten zetten dan gebruikelijk is of dan ze zelf zouden willen. Want ze kunnen hoe langer hoe minder op tegen die millennials.

Wil je hen dan als leider inspireren en motiveren zodat ze ook bijdragen tot het winstcijfer van het bedrijf? Dan is een stevig en authentiek verhaal onontbeerlijk.

Er vindt een verschuiving plaats in de communicatiecultuur

Traditionele communicatie en marketing verliezen terrein. Met het klassieke opsommen van de voor- en nadelen van een product, het uitrollen van de nieuwe waardenset of de nieuwe missie en strategie vind je vandaag geen aansluiting meer met je publiek. Alles moet vandaag een ervaring zijn. De corporatebusinesswoorden die eerst nog goed hun werk deden, klinken vandaag hol en nietszeggend.

De personeelsverhoudingen zijn helemaal aan het veranderen

Individuen kunnen een grote impact hebben. De ceo van Google noemt ze de ‘Smart Creatives’. Die mensen zitten vol goede ideeën, experimenteren, zijn niet bang om te falen en weer op te staan en door te gaan. Die mensen combineren technische kennis en businessexpertise met creativiteit. Geef ze de technologische tools van vandaag en ze doen er fantastische dingen mee. Die groep mensen heeft niet veel anders nodig dan op tijd en stond geëngageerd, gemotiveerd en geïnspireerd te worden.

De financiële wereld staat op zijn kop

Na de economische en financiële crisis hebben we ook op dat vlak grote veranderingen zien ontstaan. De banken blijven traditioneel denken en bieden volgens het aloude adagio alleen een paraplu aan als het mooi weer is, en niet wanneer het stormt.

Maar geen nood. Tal van ondernemers vinden steeds meer de weg naar microfinanciering en crowdfunding. Daarbij geven mensen geld voor projecten omdat ze geloven in het VERHAAL van de ondernemers, die vanuit hun passie naar geld op zoek gaan, en niet omdat ze willen investeren als traditionele investeerders. Zelfs voor de veranderingen die aan de gang zijn rond de financiering van bedrijven, is het creëren van emotionele verbondenheid via een verhaal dus een must geworden.

Ik vertel, dus ik leid

Het is niet verwonderlijk dat veel bedrijven, organisaties en hun leiders het moeilijk hebben vandaag. We leven in een complexe tijd. We zitten met één voet nog in het oude “verhaal” – van oude businessmodellen en oude ‘command & control’-leiderschapsstijlen – die goede bedrijfsresultaten als enige doel vooropstelden. Maar ook met één voet in het nieuwe verhaal, waarin meerwaarde, zingeving en betekenis een grote rol gaan spelen bij het succes van nieuwe organisaties en bedrijven. Lees maar eens het boek The Happy Profit van Herman Toch, dat ceo’s anders wil leren kijken naar de wereld om ons heen.

Ik ben ervan overtuigd dat storytelling als nieuwe skill voor hedendaagse bedrijven, organisaties en hun leiders een grote meerwaarde kan betekenen. Maar om echt het verschil te maken zal storytelling meer nog een ‘mindset’ en een geloof moeten zijn dan alleen maar een techniekje. Om de strategie en doelstellingen van de bedrijven en organisaties van vandaag echt een meer betekenisvol verhaal te geven, zullen leiders ook moeten leren stil te staan bij wat de inhoudelijke elementen moeten zijn van hun nieuwe verhaal, alvorens ze dat verhaal op een inspirerende manier kunnen vertellen.

Eenmaal het strategische en betekenisvolle verhaal van het bedrijf scherp in beeld is gebracht, is het des te gemakkelijker om iedereen (interne en externe partners) rond dat verhaal te scharen en het te vertellen. Dat is dan een beetje als samenkomen rond het kampvuur en luisteren naar iedereen die op zijn of haar eigen manier zin geeft aan het strategische verhaal van het bedrijf. Door naar bestaande verhalen binnen je bedrijf te luisteren en ze te delen, door nieuwe verhalen op te tekenen en daarrond samen te komen, werk je aan een echte storytelling-cultuur. Een verhaal lokt een ander verhaal uit. Niets werkt meer inspirerend dan een goed verteld verhaal. Hoe klein ook, want zelfs kleine verhalen kunnen grote veranderingen teweegbrengen. Goede verhalen zetten aan tot actie.

Haal je verhalen uit de kooi

Bedrijven, organisaties en hun leiders moeten zich anno 2015 organiseren rond die nieuwe wereld. Ze moeten een omgeving creëren waarin iedereen begrijpt dat “inspireren” een essentieel onderdeel van bedrijfsvoering is. In vele bedrijfsomgevingen is dat vandaag niet het geval. In die organisaties zijn vandaag vele verhalen aanwezig, maar ze zitten opgesloten in een kooi en de sleutel van de kooi is in handen van old school-managers en leiders die geloven dat inspireren onderschikt is aan informeren. Die geloven dat delegeren en informeren hetzelfde zijn. Die geloven dat engageren een één-richtingscommunicatie is met de medewerkers. Die geloven dat veranderingscommunicatie best top-down gebeurt. Die geloven dat het behalen van bedrijfsresultaten het enige en hoogste doel is. En die niet geloven dat storytelling een essentieel onderdeel is van de hedendaagse bedrijfsvoering. Jammer.

Ook volgens de Nederlandse schrijver, onderzoeker en managementtrainer Ben Tiggelaar kunnen echte verandering en echte motivatie van de medewerkers alleen in gang gezet worden door nieuwe leiders. De rode draad tijdens het voorbije Jaarcongres Verandermanagement was volgens hem duidelijk: “Iedereen snapt dat trucjes die van bovenaf gehanteerd worden om mensen in beweging te krijgen, niet meer werken. Veranderen werkt pas als mensen individueel bereid zijn hun gedrag aan te passen.” In plaats van het van bovenaf op te leggen, stelt Tiggelaar iets anders voor. Hij constateert daarbij wel een leiderschapsspagaat. “Leiders worden geacht om een visie te ontwikkelen. Het is hun taak ver vooruit te kijken waar organisaties heen gaan. Visie draait meestal om: anderen/straks/daar. Tegelijkertijd zijn alle medewerkers bezig met: ik/nu/hier.

De meeste mensen zijn heel naar binnen gericht, vooral bezig met de daily business. Het is de truc om de buitenwereld naar binnen te halen. Simuleer als organisatie wat er in de toekomst zal gebeuren. Laat mensen dat in het hier en nu ervaren, en er ontstaat vanzelf een gevoel van echte noodzaak. Pas dan kan je echt veranderen.”

De nieuwe taal van een leider is een verhaal

Verhalen op een correcte manier inzetten in een zakelijke omgeving vraagt om een ernstige aanpak en visie. Storytelling is niet iets voor “na de uren”. Om er resultaat mee te bereiken is visie nodig. Die visie zet ik in dit boek uiteen. De vijf grote lessen van storytelling die je in dit boek terugvindt, sluiten daar naadloos bij aan. Enkel door op een doordachte manier met storytelling bezig te zijn, kun je als leider het verschil maken in je organisatie. Eenvoudig gezegd kunnen we onder storytelling het volgende verstaan (ook terug te vinden in het boek Hooked van Gabrielle Dolan en Yamini Naidu): “Storytelling is het delen van een verhaal over een ervaring, gelinkt aan een bedrijfsboodschap. Zo inspireer je en zet je je publiek aan tot de actie die je wenst.

Die definitie geeft de essentie van storytelling weer. Als je ze nog eens goed leest, besef je meteen dat storytelling niet moeilijk hoeft te zijn. Mensen vertelden elkaar al verhalen toen ze nog in grotten leefden. Maar goede storytelling voor bedrijven, organisaties en hun leiders heeft wel een aantal geheimen. Ik heb al te vaak storytelling verkeerd zien lopen. De taal van een leider is een verhaal. Maar wat maakt van een verhaal precies een verhaal? Of beter nog, wat maakt van een verhaal een sterk verhaal? En hoe kunnen leiders op een verantwoorde en zinvolle manier verhalen inzetten om sterke leiders te worden die het verschil kunnen maken?

Ik stel vast dat sommige leiders het graag business storytelling of leadership storytelling noemen, om het werken met verhalen wat meer sérieux te geven wanneer ze het aan hun collega’s voorstellen of met hen bespreken. Dat kan uiteraard. Ik blijf het gewoon storytelling noemen, omdat storytelling en verhalend leiderschap op zich voldoende sérieux hebben. Dat hoop ik in dit boek ook duidelijk te kunnen maken.

Om het overzichtelijk te houden, heb ik in dit boek mijn ervaring met storytelling en verhalend leiderschap van de jongste tien jaar teruggebracht tot dé vijf krachtlijnen die elke leider moet kennen en toepassen wanneer hij of zij op een efficiënte manier met verhalen aan de slag wil.

Hier zijn de vijf krachtlijnen van Sterke verhalen Sterke leiders:

• Breng data tot leven met een verhaal
• Communiceer egovrij
• Van een duw- naar een trekverhaal
• Luister naar verhalen en deel verhalen
• Vertel een groter verhaal maar laat fantasie over aan Hollywood

Die vijf krachtlijnen niet volgen leidt tot verkeerde resultaten, saaie presentaties, tot niet-authentieke communicatie, tot over-the-top communicatie en zeker ook tot foute beïnvloeding.

Als je wel met die vijf kernpunten van dit boek rekening houdt, dan pluk je volop de vruchten van storytelling in je organisatie. Dan leidt je leiderschap tot positieve stimuli, tot meer engagement en tot inspirerende communicatie. Je creëert een emotionele verbondenheid met de doelgroep, die een groter verschil zal maken dan de spreekwoordelijke slok op de borrel.

En dat is toch wat iedere leider wil voor zijn boodschap en zichzelf.


Raf Stevens is onze begeleider voor de Summerclass: Storytelling.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *